Sut i dyfu’ch tatws

Dyddiadau allweddol

Plannu Dydd Mawrth 5ed Mawrth 2019 – Cynaeafu Dydd Mawrth 11eg Mehefin 2019

Hyd y cyfnod

Pedair wythnos ar ddeg

Tyfir tua 80 o wahanol fathau o datws yn y DU a thros fil o fathau gwahanol yn fyd-eang. Caiff y tatws hyn eu dosbarthu yn ôl faint o amser maent yn cymryd i aeddfedu, ond gall y tywydd ddylanwadu ar hyn. Mae tatws hadyd cyntaf cynnar, fel y rhai rydych chi’n eu tyfu, yn aeddfedu mewn 60-110 o ddiwrnodau allan yn y caeau. Os cânt eu plannu tua diwedd Mawrth, maent yn barod i’w codi tua diwedd Mehefin neu’n gynnar yng Ngorffennaf. Fel canllaw cyffredinol, gellir plannu tatws o fis Mawrth ymlaen, yn dibynnu ar y tywydd. I dyfu cnwd llwyddiannus o datws, p’un ai yng nghae’r ffermwr neu ym magiau tyfu GYOP, mae angen golau, dŵr, bwyd, lle, ac aer arnyn nhw. Darllenwch y cynghorion defnyddiol canlynol i’ch helpu i dyfu’r pwysau mwyaf o datws:

Illustration of a potato plant's leaves growing from the ground with a smiling worm looking at it.

Lle

Y mwyaf o le sydd gan y planhigion i dyfu, gorau oll, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn ychwanegu mwy o bridd bob hyn a hyn, hyd at dop eich bag tyfu, i roi mwy o bridd i’r tatws dyfu ynddo.

 

Golau

Mae planhigion angen digon o olau i dyfu, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn gosod eich bagiau tyfu mewn man golau, ac nid yn y cysgod.

 

Dŵr

Mae tatws angen dŵr i dyfu ond gwnewch yn siŵr nad ydych chi’n eu gor-ddyfrio neu mi fyddant yn llwydo. Cadwch y pridd yn llaith ond ddim yn wlyb drwy ei ddyfrio bob 3 i 4 diwrnod.

 

Bwyd

Mae tatws angen bwyd i dyfu. Mae hwn yn dod o faetholion yn y pridd. Os ydych chi wedi plannu’ch tatws mewn compost, mi ddylai hwnnw gynnwys popeth sydd ei angen ar eich planhigyn tatws i ffynnu. Os oes angen ichi ychwanegu bwyd planhigion ychwanegol, gwnewch yn siŵr eich bod yn darllen y cyfarwyddiadau’n ofalus.

 

Tymheredd

Y tymheredd delfrydol ar gyfer tyfu tatws yw 10 - 15°C (50-59°F) a chofiwch fod eich planhigion tatws yn casáu rhew felly gwnewch yn siŵr eich bod yn dilyn rhagolygon y tywydd, a dewch â nhw dan do neu gorchuddiwch nhw os ydyn nhw’n darogan tywydd rhewllyd.

Cynghorion defnyddiol

Pan fydd eich planhigion tatws bron yn barod i’w cynaeafu, mi all blodau porffor neu wyn hynod o hardd ymddangos arnyn nhw. Torrwch y rhain i ffwrdd fel bod eich planhigyn yn canolbwyntio ar dyfu tatws yn hytrach nag edrych yn hardd.